OIANGUREN  AISIGUNEA  PROIEKTUAREN   LEGE  PROZESUA

 

2005eko otsailaren 28an:  Ordiziako Udalak Oiangu Parkearen Ustiapenaren adjudikazioa 40 urtez IKENA S.L. enpresari ematea erabaki zuen.

 

Martxoaren 22an:  Udal Plenoan otsailaren 28an hartutako akordioa BERRETSI  ZEN.

 

Apirilaren 13an: Udalak KONTZESIO  AKORDIOA Informazio publikoko paneletan argitaratu zuen, Oiangu Publikoa eta Bizirik Plataformak egindako eskaera betez, legeak akordioak publiko egitea eskatzen baitu.

 

Maiatzaren 2an: Arartekoari Udalak hartutako erabakia jakinarazi zitzaion eta baloratzeko eskatu.

 

Maiatzaren 11-12an: Plataformak Ordiziako Udalean BIRJARPENEZKO ERREKURTSOA aurkeztu zuen,  Udalak KONTZESIOA BALIOGABE  UTZI  ETA  EZEZTATU  ZEZAN eskatuz.

 

Uztailaren 11n: Plataformak idatzi bat aurkeztu zuen Udalean, errekurtsoa erantzuteko epea amaituta, Udalak inongo erantzunik ez baitzuen eman.

 

Uztailaren  21ean:  UDALAK ERANTZUNA eman zuen: errekurtsoaren  jartzaileak ez dira nor Udalaren erabakia eztabaidatzeko. Errekurtsoa ez zen aztertu.

 

Irailaren 21ean: ARARTEKOAK erantzuna zien Plataforma eta Udalari, UDALAREN ERABAKIA LEGEZ EZINEZKOA DELA ETA ONDORIOZ, IKENARI EMANDAKO USTIAPEN ESKUBIDEA BERTAN BEHERA UTZ ZEZAN ESKATUZ. Udalak 20 egun zeuzkan Arartekoaren txostenari erantzuna emateko.

 

Irailaren 28an: Plataforma Elkarte legalizatua bihurtu zen, OIANGU PARKEA BIZIRIK NATUR ELKARTEA izenez, berezko nortasun legalarekin.

 

Urriaren 28an: Elkarteak idatzi bat aurkeztu zuen Administrazio-Kontentzioso Epai Aretoan, Ordiziako Udalaren 2005eko Uztailaren 21eko erabakiaren aurka ERREKURTSOA AURKEZTUKO DUELA adieraziz.

 

OHARRA: juridikoki aztertzen ari gara ea prebarikazioa den, ORDIZIA GAUR 1. Udal Aldizkarian, 7. orrian, egiten den baieztapena: “OIANGUKO  PROIEKTUAK GOIEKI, GOITUR, FORU ALDUNDIA ETA EUSKO JAURLARITZAREN BABESA" duela, instituzio horiek beren baimena eta/edo bermea ez baitute ofizialki eman.

 

Oianguren Aisigunea proiektuaren alde teknikoak: galdera gehiegi

 

• Aparkalekua konpontzeko" 180000 €, "Sarbideak hobetzeko" 0 €. Aparkalekua konpondu edo handitu? Handitu eremu publiko edo pribatuan? Sarrera publiko edo pribatua? Zergatik ez dira sarbideen handitze edo hobetzea aipatzen? Gaur egun dagoena nahikoa eta segurua al da, 4,60 m-ko zabalera eta inongo seinalerik ez duen bi noranzko bidea?
• Lur mugimendu eta antzekoak, 100.000 € baino gehiago. Zein eragin izango dute parkearen gaur egungo profil eta gainezkabideei? Lurrak gehitu ala kendu egingo dira? Gaur egun dauden 150 sator-zulo baino gehiagoetako satorrekin zer gertatuko da? 
• Sagarrondoak kentzea 2000 €, basoa garbitzea 3000 €. Sagarrondoak bakarrik kendu behar al dira? 2300 metroko hesia zuhaitz bakar bat ukitu gabe jarriko al da? Basoa garbitzea zaborra jasotzea edo garbitu behar den eremuko sastrakak kentzea da? Bitxoak ere garbitu behar al dira? Tiroka, tranpak edo pozoia erabiliz?
• Hesi metroa 10 eurotan, zotz eta txatarrezko alanbrearekin egiteko asmoa al dago? Eremuaren profila malkartsua eta aldapatsua izanik, ez al dira zutoinentzako zimendatze onak beharko, edo hormigoizko luzera-galanda bat? Zangarako zenbat metro zulatu beharko dira eta zenbat hormigoi-makina erabili beharko dira hauek betetzeko?
• Zenbat metro zulatu beharko dira aurreikusten diren foku eta zutoin elektriko guztien mantenua kanalizatzeko?
• Golf zelaia ureztatzeko zenbat ureztatze-hodi metro behar dira? Zein izango da hotelak, igerilekuak, urmaelak, ureztatzeak eta iturriek beharko duten ur kantitatea? Araztegiren bat beharko al da? Eta ponpaketa-estazio bat?
• Proiektuaren gabeziek ez dute bakarrik ekonomikoki proiektua bera aldatzen, baizik eta parkearen ingurunea era nabarmenean erasaten dute. Beraz, gabezia hauek ezjakintasunaren ondorio al dira? Aurrekontu falta? Presek eragiten duten ahanztura?

 

Proiektua irakurri duenak, ziur aurrekoei galdera gehiago gehitu ahal izango dizkiola.

 

OIANGU AISIALDI GUNEA EGITASMOA ARAU SUBSIDIARIOEN ARABERA

 

            Arau Subsidiarioek (AASS) lurralde baten antolaketa urbanistikoa arautzen dute, eta lur eremu ezberdinak (hirikoa, urbanizagarria dena eta urbanizagarri ez dena), lur horien erabilerak, errepide sarea eta babestu beharreko guneak zehazten dituzte.  

 

            Bestalde, legeak aurre ikusten du AASSetan urbanizagarriak ez diren lurretan planteatutako hainbat asmo burutu daitezkeela beti ere “Plan Berezi” eta “Ingurumen Inpaktuko Azterketen” bidez.

 

            Oianguri dagokionean, 1.999ko AASSetan garbi asko agertzen da eremu horren garapen urbanistikoa espresuki formulatutako Ordenazioko Plan Berezi batean finkatu behar dela, eta bertan eraikin daitezkeen eraikuntza berrien bereizgarriak, aprobetxamendu urbanistikoa eta erabilerak zehaztu behar direla.            

 

            Bada, ikuspegi urbanistikotik, zer da Udalak egin duena Oianguko Parkearen ustiakuntza “Oiangu aisialdi  gunea” kudeatuko duen enpresari eman dionean?

 

1. Neurri handi batean, ondasun publiko bat, erabilera publikokoa, erabilera pribatuko bihurtu.  
2. Arauek onartzen ez dituzten erabilera berriak baimendu dituzte Plan Berezirik eta Ingurumen Inpaktuko Azterketarik gabe. Beraz, garbi asko arau eta legearen aurka.
3. AASSek diote Plan Berezirik gabe, eremu horretan soilik baimen daitezkeela jada bertan diren nekazal eta baso ustiakuntzei lotutako erabilerak.
4. Adjudikazioa jaso duen enpresak berak egingo du Plan Berezia, nahiz eta erabilera eta aprobetxamenduak zehaztea eta aldatzea Udalaren eginkizuna izan. Jakina, enpresak plana bere asmoen arabera burutuko du, ez ordiziarron eta parkea erabiltzen dugunon ustez egokiena denaren arabera.  Beraz, ez al litzateke zentzuzkoagoa plana Udalak berak burutzea?
5. Egitasmo berriak, gainera, “Oria ibaiaren terraza” delakoa kaltetzen du. Eremu hori Gipuzkoako patrimonio geomorfologikoko zati bat da (aro kuaternariokoa), eta Aldundiaren txostenetan babesteko 4ko mailan (5etik) dago  katalogatuta, modu berezienean zaintzeko gune moduan.
6. Ez dakigu ezer halako plan bereziek derrigor eskatzen duten Ingurumen Inpaktuko Azterketari buruz. Are gehiago, egitasmoa hain zehaztugabea izanik, zaila da sinistea azterketa zintzoa egin ere daitekeenik.
7. Udalak auzi hau bideratu du informazioa behar bezala eman gabe eta herritarrak aintzakotzat hartu gabe. Harrigarria da Udala Agenda 21 delakoaren barnean baita, eta honek ezinbesteko jotzen baitu herritarren parte hartzea, eta Udalak behartzen ditu parte hartze hori bultzatzera. . 

 

 

Agertutako guztiagatik, uste dugu Udalak ez duela egin beharko lukeena, guztiz aurkakoa baizik, eta badirela nahikoa arrazoi eztabaidatzeko eta berriro planteatzeko zein alternatiba behar dugun Oiangurako.

Ekonomiaz hausnarketa zenbait

Oiangurako egitasmoak "onurak eta garapen ekonomikoa" ekarriko omen ditu, "eskualde osoari balio turistikoa emanez" eta "herrian inertzia interesgarriak" eraginez. Horrez gain, 600.000 euro Udalarentzat, 30 lanpostu, Udalaren ondasunak hobetu,  milaka turista erakarri… Gainera, egitasmoak erakunde guztien oniritzia omen du: Goieki, Goitur, Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza. Baieztapen horien atzean, ordea, ez da inolako arrazoizko oinarririk.    

 

 

Egitasmoak ekarriko duen garapen turistikoaz eta hotelaz

 

Industria, Merkataritza eta Turismo Sailaren arabera, 2002an Gipuzkoako hotelak  %44,81 bete ziren, 2003an %47,02, 2004ean  %49,97 (udako hilabeteetan %68,96 ). 2005eko lehen bi hiruhilabetekoetan 44,24. Beraz, ohe erdiak ez dira betetzen. Horrexegatik, Garikoitz Agote jaunak, Gipuzkoako Hotelen Elkarteko koordinatzaileak,  DVko 05/7/17ko alean honela dio : "Gipuzkoako hotelak ez dira egun bakarrean ere bete", eta "ez dugu ikusten hotel berriak sortzeko beharrik. Beste kontu bat da ekimen pribatuak inbertsioak egitea, baina ez da sortu behar hotel berrien beharraren larritasunik". Beraz, besterik gabe esatea gure eskualdeak hotel berria behar duela, gutxienez diskutigarria da, are diskutigarriago jabetza publiko bat

interes pribatu batzuen esku jartzea (aterpetxearen aukera, esaterako, baztertuz).

 

Oianguko egitasmoak turismoa erakarriko lukeela ere esaten digute. Baina Industria, Merkataritza eta Turismo Sailak egindako ikerketa baten arabera (Euskadirako garapen jasangarriko ereduaren irizpide estrategikoak), "destino turistiko moduan Euskadi aukeratzean, baloratuena gastronomia, eskaintza kulturala, jendearen harrera eta paisaia" dira. Egitasmoak, diseinatu den moduan, ez lieke jada  Oianguk badituen baloreei bakar bat gehiago erantsiko halako turismo andana erakartzeko.

 

 

Erakundeek egitasmoari emandako babesaz

 

Udalak egitasmoak erakundeen babesa duela badio ere, gaur egun arte, Goitur izan ezik, beste ezein erakundek ez du jarrerarik agertu egitasmoaren aurrean (ez Goiekik, ez Aldundiak, ezta Eusko Jaurlaritzak ere).  Bestalde, ez da egia,  Goiturreko zuzendari Osinalde jaunak hala esan arren, 2000-2005 PIPEan zegoenik, 2000. urtean ez baitzen egitasmo hau ezagutzen, eta ez baita halako txostenik.

 

 

Eragin behar duen onura ekonomikoaz

 

Onura nagusiki promotoreek jasoko lukete: aurreikusten dutenaren arabera, 224.415,25 € gordin urtero (37.395.556 pezeta). 40 urteetan 8.976.610 €  (ia 1.500 milioi pezeta). Urte horietan guztira Udalak 585.000 € jasoko lituzke (97.335.810 pezeta). Beraz, Udalak jasoko lukeen pezeta bakoitzeko, enpresak 15,34 jasoko lituzke. Bestalde, nola ziurtatu Udalari itzultzean, esaten den bezala, ondasuna 2 milioi eurotakoa izango litzatekeela? Nola egongo litzateke orduan Oiangu? Zein kostu edukiko luke orduan Oiangun kaltetutakoaren errekuperazioak? Edo betirako utzi beharko al genuke, modu batera edo bestera, esku pribatuetan?

 

Lanpostuei dagokienean, Udalak dio 30 sortuko liratekeela. Baina egitasmoan bertan 18´5 aipatzen dira. Aurretik, ordea, taberna soilarekin, 11´5 zeuden.

 

Bestalde, Udalak dio Oianguren mantenuaren kostuaz libre geratuko litzatekeela. Hori pagotxa hori! Udalak Oiangu zaintzen ez du eta 10.000 euro ere gastatzen!

 

Herriarentzako onura bakarra merkataritzarentzako izan liteke. Oiangura etorritako jendeak egin lezakeen kontsumoagatik. Antzeko auzia planteatu zen gauzatu gabeko Nueva Área Ferial delakoaren inguruan. Hura defendatzeko, Oianguko egitasmoaren aldeko alderdi berberek argudiatu zuten Eroskira egunero etortzen zen jendea ez zela herrira "igotzen" urruti dagoelako. EAk zioen, "Jendea San Bartolometik zentrora igoaraztea zaila" dela; eta PNVk galdetzen zuen "zergatik ez dugun lortu Eroskira etorritako jendeak arratsaldea Ordizian pasatzea". Gaur egun, Oiangu askoz ere urrutiago egonik, gure agintariek diote egitasmoak jende asko erakarriko lukeela. Baina badakite ez litzatekeela horrela izango, "kanpoko jendeak" Oiangun, haien hitzetan, "gure zergen kontura dohainik disfrutatzen" baitu; alegia, onartzen ari dira batetik ez dutela Ordizian ezer kontsumitzen (herrira ez direlako etortzen), eta bestetik, ordiziarrok aurrerantzean zergez gain, Oiangun jarriko liratekeen zerbitzuak ordaindu beharko genituzkeela.  

NATUR  BALIOAK

 

INGEBAk (Andrés de Urdaneta Euskal Geografi Elkargoa) Gipuzkoako Aldundiaren laguntzarekin 2000. urtean argitaratu zuen Interes ludiko-naturalistikoa duten Gipuzkoako guneen Gidaren arabera, Udalak Oianguko lursaila eskuratu nahi izatea, ingurune industralizatuaren ondorio kaltegarriak leuntzeko herritarroi aisialdirako hirigunetik gertu dagoen leku bat emateagatik izan zen.

 

Baina aisialdirako ingurua izateaz gainera, INGEBAk dio Oianguko parkeak natur balio handia duela bertan haserako basoaren zatiak geratzen baitira, gaur egun, gizakiaren eraginak dakarren aldaketarik gabe aurkitzea hain zaila den hariztia, esaterako. Gainera, bertan bada baso mistoa (haltzak, urkiak, basagereziondoak, lizarrak, laharrak, ote zuriak, etab), birpopulatutako mendia (urkiak, haritzak eta Douglas izeia) eta laborantza atlantikoa eta landazabala, hauek batez ere, Oiangu-Txiki baserriaren inguruan.

 

Bertan bizi diren animalien artean mehatxupean  dauden zenbait espezie aurki ditzakegu, adibidez muxar grisa eta eskulapioaren sugea. Bestelako animalien artean lursagu gorria, urubia, eskinosoa, garrapoa, musker berdea, igel arrunta, uhalde palmatua etab. dauzkagu.

 

Errekastoa eta urmaela parkearen beste ingurune baliotsuak dira. Urmael hau, jatorri artifizialekoa (zabortegia) bada ere, Euskal Autonomia Erkidegoko Hezeguneetako Planean sartua izan da, hezeguneak biosferako ekosistemarik aberats, bitxi eta hauskorrenak izanda, zaindu egin behar baitira.

 

Oianguk eskaintzen duen paisaia ere ez da gutxiesteko modukoa, bertatik Aizkorri, Aralar eta Murumendi ikusten baitira. Horrez gain, bada ere, interes geologiko handiko puntua den Oriako ibai terraza, duen garrantziagatik babestu beharrekoa.

 

Gainera, Ordiziako Agenda21eko Diagnostikoaren arabera, Oiangu babestu behar den eremutzat hartu behar da, Natur Ondarea eta Paisaiaren Kontserbaziorako Interesgune moduan.

 

Balio guzti hauek kontutan hartuta, nola ez diogu ba gure buruari galdetuko nola litekeen Udalak, obrak eta ondorengo lur erabileraren ingurune-eragina kontutan hartzen ez duen proiektua onartu izana?

HERRISKA OSOA BEHAR DA UME BAKOITZA HEZTEKO (Afrikako esaera zaharra)

  

Ordiziako Udalak Oianguko finka 1973. urtean erosi zuen eta aisiarako gune natural gisa egokitu zuen. Ondoren Oianguren baserria, harrera-gune,  ingurugiro eskola  eta kulturako zentro bezala, baita taberna, jatetxe eta aterpe moduan egokitu zuen. Horrela, Udalak hasieratik hezkuntza funtzioa eman zion Oianguri, bertako basoa, putzua, erreka, paisaia, nekazal ingurua eta Oria ibaia, ikasleei ezagutzera eman eta baloratzeko asmoz. Horretan Ordiziako Udala aitzindaria izan bazen ere, hainbat arrazoirengatik, bertan behera geratu zen eskola hori. Hala ere, gaur egun oraindik ikastetxe ugari etortzen dira Oiangura, bertako basoaz ikastera, orientazio praktikak egitera, egun pasa, e.a....

 

Hain zuzen ere, gizarteak gero eta gehiago eskatzen du honako baloreak lantzea:  ingurumena errespetatzea, desberdintasunak gainditzea, bizikidetza eta bakea, errespetua eta solidaritatea... Baina Oianguren Aisigunea proiektuak aurrera jarraitzen badu, bertan  balore horien kontrakoak aurkituko dituzte gure haur eta gazteek: diskriminazio ekonomikoagatik guztiontzat izango ez den kirol bat (golfa), basoan gerrako jolasa (ez kirola), parke publiko batean hainbat espazio itxita, naturgune bat kaltetzen duen esplotazio okerra...

 

Gure ikuspegitik, Oianguk aukera ederrak eskaintzen dizkigu, bai ingurumen hezkuntzarako, zein ekoturismoa garatzeko, ekosistema desberdinak ezagutzera emanez, eta haiekiko jarrera arduratsuak garatuz. Bestetik,  aisirako: naturgune batean libreki eta arduratsuki gozatzeko, paisaia behatuz, paseatu, jolastuz..........

 

Jakina, horrelako proiektu baten helburuak, ekimen pribatuaren irabazi ekonomikoen gainetik, balore jakin batzuek garatzea eta naturgunea babestea  izan beharko luke. Horretarako ezinbestekoa da hainbat eragileren konpromisoa eta elkarlana: elkarteak, ikastetxeak, turismo eta nekazal arloko eragileena (Goitur, D`Elikatuz, Goimen...), Udaletxearena (gogoratu behar da Agenda 21 Udal taldean dagoelarik, jada konpromiso horiek hartuak dituela),..... Azken finean herritar eta gizartearena.  Izan ere, “haur bat hezteko herri osoa behar da”. Eta horixe da egin dezakegun inbertsiorik onena. 

 

 

ENTZUNARAZI ZURE AHOTSA GEHIEGIKERIA HONEN AURKA

           

Oianguko egitasmoaren inguruan herrian eztabaida bizia ari da ematen.  Ordiziar asko agertu da parkean elitezko aisialdi gune pribatua jartzearen aurka, eta Udalaren erabakia iruzurtzat jo du. Izan ere, Udalak otsailaren 28an parkearen ustiakuntza enpresa bati ematea erabaki bazuen ere, egitasmoak ondorio larriak ditu, eta kontzesioa emateko moduak akats  nabarmenak. Arrazoi horiengatik, ezin izan da garatu aurreikusita zegoen moduan.

 

Oiangu Publikoa eta Bizirik Plataformak hasieratik salatu ditu egitasmoa bera eta Udalaren jokaera. Salaketa horiek babestuz hortxe ditugu Arartekoaren txostena Udalari eskatuz kontzesioa bertan behera uztea legea betetzen ez duelako, hain zuzen ere, hutsune nabarmenak dituelako ikuspegi juridiko eta urbanistikotik,  eta herritarren aurkakotasuna,  3.000tik gora, batzuk sinaduren bidez adieraziak, eta beste batzuk, mota desberdineko atxikipenen bidez.

 

Udala bere aldetik inolako zorroztasun teknikorik gabe (ez arlo juridikoan, ez urbanistikoan, ez eta proiektuan bertan ere) saiatu da egitasmoa goratzen, konbentzitu nahirik Ordiziaren garapenerako ezinbestekoa dela, ez duela ingurunean kalterik eragiten, guztiok disfrutatzeko aukerak zabaltzen dituela, erabat  legezkoa dela… Saiakera horren bi ekimen lotsagarri izan ditugu. Batetik, maiatzaren 19an Udalak Udaletxean aurkezpen-ikuskizuna antolatu zuen egitasmoari oniritzi ofiziala eman nahirik, nahiz eta oraindik erakundeek ofizialki ez duten inolako jarrerarik erabaki. Bestetik, uztailean Udalak udal buletina banatu zuen. Hartan, eztabaidaren muinari heldu beharrean, informazioa manipulatzen zuen eta auzia desbideratzen saiatu zen, arazoa kontu politikoa baino ez zela argudiatuz, eta ehunka ordiziar irainduz. Arazoa, ordea, legezkoa da forma aldetik, eta ingurumen arazoa eta soziala eduki aldetik. Plataforma, hori horrela, herritarren mugimenduan kokatzen  den tresna da, hasieratik ezagunak diren helburuak betetzeko.

 

Aldizkari honek herrian den eztabaidari ekarpena egin nahi dio. Uste dugu garbi azaltzen duela zergatik gauden arlo eta pentsakizun ezberdineko ordiziarrok egitasmo honen aurka, eta zergatik eskatzen diogun Udalari egitasmoa bertan behera uztea, eta Oianguren izaera publikoa eta balio naturalak babestuko dituen proiektu berria prestatzea herriko eragileekin batera. Oraindik garaiz gaude. Entzunarazi zure ahotsa eta ez utzi gehiegikeria hau gauza dezaten.

 

GOLFA JASANGARRITASUNAREN  AURKA

 

Garapen jasangarria termino nahiko berria da, eta sortu zen komunitate zientifikoa jabetu zenean munduaren esplotazioa ez zela mugagabea, ezin zela mantendu azken hamarkadetako erritmoan. Gaur egun, gainera, terminoa oso modan da, eta inguru politiko eta enpresarialek ere bere egin dute. Zoritxarrez, garapen jasangarri terminoa edukiz eta balioz erabat hustu dute.

 

Horixe da Oianguko egitasmoan gertatzen dena. Ondasun publiko eta natural baten pribatizazioa eta inpaktu handiko ustiakuntza agertu nahi izan digute egitasmo jasangarri baten moduan, ingurumena babestea ere eragingo lukeena (halaxe agertu nahi izan dute, inolako zorroztasunik gabe, Udalaren uztaileko buletinean). 

 

Baina egitasmo honek ez ditu errespetatzen ingurumenaren babesa eta herritarren parte hartzea bultzatzea helburu duten Aalborgeko ituna eta Agenda 21eko konpromisoak, ez eta  paisaiaren balioak errespetatzeko eta politika paisajistiko jasangarria arautzeko Europako Kontseiluak 2000. urtean onartutako irizpideak ere (Interbentzio publikoetarako marko instituzionala. Paisaiaren Europako Konbentzioan).

 

Oiangurako egitasmoarekin aisia negozio bihurtu nahi da. Jasangarritasunaren aurka, ondasunen ustiakuntza nagusitu nahi da, epe motzeko negozioa. Eremu bat interes enpresarial hutsen mesedetan pribatizatzeaz gain, ez dira proposatzen ingurumen inpaktuarentzako neurri zuzentzaileak, eta jasangarritasunaren mugak gainditzen dira planteatzen den naturaren esplotazioarekin: eragina lurrarengan, paisaian, espazio naturalean, flora eta faunan, uraren kontsumoan…

 

Azken batean, egitasmo honek turismoa erakartzeko aitzakiarekin bere baitan du ondasun natural, eta azken finean, turistikoa ere, hondatzea. Bere balio natural eta paisajistikorik gabe, Oiangu ez baita ezer. Oianguren etorkizuna, baita ondasun turistiko jasangarri moduan ere, soilik ingurumena babesteko, berdintasun soziala bermatzeko, bizi kalitatea eta identitate kulturala babesteko parametroetan izango da posible.