|
Serie
dedicada al Carlismo en el Diario Galicia-Hoxe
"El Cura Matalaz"
Resumen
O Carlismo no século XX
A evolución do Carlismo resulta altamente interesante, por ser un pensamento e unha
manifestación social que rematará por fundir e abandeirar moi diversos e opostos
movementos; desde o integrismo católico e conservador ós movementos sociais de tipo
obreirista; desde o concepto de federalismo e autogoberno ata o agrarismo.
Certamente o mesmo século XX ensina xa nas súas primeiras décadas esta salientable
variedade de matices. En Galicia resulta doado de recoñecer esta característica e
como sinala Barreiro -a quen tanto nos referimos neste iedo por ser un dos mellores
analistas desta ideoloxía- "froito deste movemento será a crecente preocupación
do carlismo polos problemas sociais... Os carlistas vencéllanse ós Círculos Católicos
de Obreiros como o de santiago (fundado en 1897), o de Ferrolo e a Escola de Obreiros
de Lugo (fundada en 1885)... Outro tipo de compromisos que adquiriu o carlismo son de
índole política: o rexionalismo e o agrarismo. O carlismo galego non comezou a
manifestarse rexionalista ata 1876... A partir de 1881 verificamos a aparición dun
rexionalismo conservador, moi moderado e moi católico, que estará presente en 1936
e impoñerá as súas condición no Estatuto e que é froito na súa meirande parte
do carlismo. Nese sentido debe reflexionarse moito sobre o feito de que o ideólogo
do rexionalismo galego, Alfredo Brañas, despois dalgunhas dúbidas, remate por se
facer carlista. O outro compromiso que adquiriu o carlismo, xa no século XX foi o
agrario. Cando en xullo de 1907 se comeza a perfilar o movemento de Solidaridade
Galega, Vázquez de Mella anuncia o seu apoio que ratificará no discurso pronunciado
en Santiago con ocasión dos Xogos Florais''.
No resto do estado a cousa non é moi distinta; por citar algúns exemplos, os
partidarios de Don Xaime participan activamente na creación dos Sindicatos Libres, e
incluso alimentarán en gran parte o nacemento da república. Por outra banda, a
participación carlista no alzamento está máis que documentada, aínda que
rexeitando a unificación coa Falanxe, isto rematará abocándoos a posicións ben
contrarias ó rexime.
Políticos carlistas
Sen dúbida pódese considerar a Cándido Nocedal como o responsable de converter o
carlismo nunha opción política con todo o que iso implica. Pioneiro nese labor, o
político herculino foi quen de, nas dúas etapas nas que estivo á fronte desta opción
de muda-la faciana tradicional do carlismo, sacala do seu acubillo tradicional para
que a través das institucións democráticas tivera eco e voz parlamentaria.
A sucesión do seu fillo Ramón, quen tamén controlará o xornal 'El siglo futuro' e
que será unha pluma temida pola súa dura crítica, semella separar temporalmente o
carlismo desta vía, pero de novo a influencia de políticos de recoñecida talla
intelectual como Vázquez de Mella (e moitos deles vencellados ó noso país), como
Pedrosa Ulloa, como Carlos Adrán, fan do carlismo unha activa opción política.
A continua división interna achega o carlismo a unha segregación excesiva ata o
punto de carecer de prohomes de certa entidade. Así será nos anos 30 o andaluz
Manuel Faz Conde, un católico integrista, o máximo responsable dun partido que
agora semella unido e que se converte nun verdadeiro aparato militar co obxectivo de
loitar contra da República.
Tralo triunfo do alzamento franquista, o carlismo volve á oposición pola súa
negativa ó recoñecemento do réxime do xeneral Franco. Son os tempos nos que o
carlismo perde tamén a súa propia 'coroa', morto sen sucesión Don Afonso Carlos no
1936, ano de comezo da guerra Civil española, terán que pasar case vinte anos para
que sexa recoñecido como sucesor o seu sobriño e a quen deixara como rexente, o Don
Francisco Xavier de Borbón e Braganza.
O carlismo evoluciona agora cara a posicións obreiristas e federalistas. O
pensamento de Zubiaga Imaz, membro da Xunta Democrática e expulsado do país, de
Zavala Castella, ou de Zufía Urrizalqui deixan boa mostra dese camiño. Co
achegamento de Carlos Hugo de Borbón á sucesión carlista, este movemento inicia
unha nova transición cara á participación democrática.
LOS SEIS CAPÍTULOS DE LA SERIE
O CARLISMO(I)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040201/lecer/n24245.asp
O CARLISMO(II)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040208/lecer/n24842.asp
O CARLISMO(III)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040215/lecer/n25444.asp
O CARLISMO(IV)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040222/lecer/n26064.asp
O CARLISMO(V)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040229/lecer/n26663.asp
O CARLISMO(VI)
http://www.galicia-hoxe.com/periodico/20040307/lecer/n27240.asp
|
